Deel 2 van 4 — reeks over de monitor Arbo in Bedrijf 2024-2025 van de Nederlandse Arbeidsinspectie
Vraag een willekeurige werkgever of hij weet welke gevaarlijke stoffen er in zijn bedrijf aanwezig zijn, en het antwoord is bijna altijd “ja, natuurlijk”. Vraag om dat overzicht, en het wordt stiller. Want een paar veiligheidsinformatiebladen in een ordner zijn nog geen inventarisatie.
De monitor Arbo in Bedrijf 2024-2025 maakt het concreet: van alle bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken, heeft 65% geen overzicht van de stoffen waaraan medewerkers blootgesteld kunnen worden. Twee op de drie. Dat is geen detail — dat is het fundament dat ontbreekt.
Wat een overzicht écht moet bevatten
Een veelgemaakte aanname is dat een overzicht gaat over de stoffen die je inkoopt en in de kast hebt staan. Maar dat is maar de helft. De inventarisatie moet ook de stoffen bevatten die ontstaan of vrijkomen tijdens het werk.
Denk aan lasrook bij het lassen. Aan dieselmotoremissie in de werkplaats. Aan kwartsstof bij het zagen of slijpen. Die stoffen koop je nergens in, maar je medewerkers ademen ze wel in. Juist deze procesemissies worden het vaakst over het hoofd gezien, terwijl ze tot de schadelijkste behoren.
De monitor laat zien hoe vaak het mis kan gaan. Neem dieselmotoremissie: bij bedrijven waar dat de énige gevaarlijke stof is, blijkt 59% het risico onvoldoende te beheersen. Dat is een stof die je niet ziet binnenkomen, maar die wel kankerverwekkend is.
CMR-stoffen: een extra verplichting die bijna niemand nakomt
Werk je met kankerverwekkende, mutagene of reprotoxische stoffen, CMR-stoffen, dan geldt een aanvullende eis: je moet een registratie bijhouden van de namen van medewerkers die eraan blootgesteld kunnen worden, inclusief de blootstelling die zij ondergaan. Die lijst moet je 40 jaar bewaren.
In de praktijk gebeurt dat zelden. Van de bedrijven die met CMR-stoffen werken, heeft 81% zo’n registratie niet. En het gaat hier niet om exotische stoffen: asbest, kwartsstof, dieselmotoremissie, houtstof, chroom-6 en formaldehyde vallen er allemaal onder. Stoffen die je tegenkomt in de bouw, de industrie, de autobranche en de metaalbewerking.
Het ontbreken van die registratie is niet alleen een overtreding. Het betekent ook dat je, als een oud-medewerker over twintig jaar ziek wordt, niet kunt herleiden waaraan diegene heeft blootgestaan. Het is een gat in je dossier dat je achteraf niet meer kunt dichten.
Je kunt niet beheersen wat je niet in beeld hebt
Het overzicht is geen bureaucratische eerste stap die je achter je laat. Het is de bron waaruit al het andere volgt: je blootstellingsbeoordeling, je maatregelen, je PAGO, je voorlichting. Klopt het overzicht niet, dan klopt de rest ook niet, hoe goed je intenties ook zijn.
Hoe Toxic helpt
De Productregistratie van Toxic is hier het beginpunt. Je legt vast welke stoffen aanwezig zijn én welke vrijkomen in je processen, koppelt de veiligheidsinformatiebladen, en houdt het register actueel zonder dat het een papieren archief wordt dat na een jaar verloopt.
Voor CMR-stoffen bouw je de verplichte registratie van blootgestelde medewerkers direct vanuit hetzelfde overzicht op, geen losse lijst die je apart moet onderhouden, maar een logisch onderdeel van je stoffenbeheer. Zo heb je niet alleen vandaag inzicht, maar ook over twintig jaar nog een dossier dat klopt.
Meer weten over Toxic Productregistratie? Vraag nu een gratis demo aan
Volgende in de reeks: bij 83% van de bedrijven is de blootstelling niet beoordeeld. Hoe je dat wél doet.
