In februari 2025 trad de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) in werking, een Europese wetgeving die de weg naar een circulaire economie effent. Deze nieuwe regelgeving biedt kansen voor bedrijven die actief zijn in de verpakkingsindustrie. De PPWR is niet alleen ontworpen om de uitstoot van broeikasgassen, het watergebruik en de milieukosten in de verpakkingsindustrie significant te verminderen, maar het zet ook de deur wijd open voor bedrijven die zich richten op recycling en duurzaamheid. Het stimuleert de circulaire economie, optimaliseert het gebruik van hulpbronnen en moedigt innovatie aan in de ontwikkeling van milieuvriendelijke verpakkingstechnologieën en materialen.
De nieuwe maatregelen zijn gericht op:
- het ontwikkelen van één markt voor afval, secundaire en herbruikbare materialen;
- het bevorderen van recycling; en
- het verminderen van de afhankelijkheid van primaire hulpbronnen.
De nieuwe Verordening introduceert nieuwe taken voor de ECHA. Hun eerste taak is om de Europese Commissie te ondersteunen door een studie voor te bereiden waarin schadelijke chemische stoffen in verpakkingen en gerelateerde componenten worden geïdentificeerd. Daarbij zal worden beoordeeld hoe deze stoffen van invloed zijn op hun veiligheid, hergebruik en recycling. ECHA moet hiervoor uiterlijk eind september 2026 input aanleveren bij de Commissie. Op basis van dit rapport zal de Commissie vervolgens overwegen welke passende vervolgmaatregelen moeten worden genomen, waaronder mogelijke beperkingen op het gebruik van stoffen in verpakkingsmaterialen die gezondheids- of milieurisico’s met zich meebrengen. Deze beperkingen zullen het bestaande REACH-beperkingsproces volgen.
Stoffen en stofgroepen die in de Verordening al met name worden genoemd als gevaar voor het milieu en voor de gezondheid van de mens zijn de per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) en Bisfenol A (BPA). Deze stoffen worden vaak in verpakkingsmaterialen gebruikt. Ook zullen de beperkingen voor lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom in verpakkingen en verpakkingsonderdelen worden gehandhaafd.
In de Verordening is veel aandacht voor recycling, materiaalrecycling en recycling van hoge kwaliteit, met elk hun eigen definitie:
- Recycling (en materiaalterugwinning): elke nuttige toepassing waardoor afvalstoffen opnieuw worden bewerkt tot producten, materialen of stoffen, voor het oorspronkelijke doel of voor een ander doel. Dit omvat het opnieuw bewerken van organisch afval, maar het omvat niet energieterugwinning, en ook niet het opnieuw bewerken tot materialen die bestemd zijn om te worden gebruikt als brandstof of als opvulmateriaal.
- Materiaalrecycling: hierbij blijven hulpbronnen circuleren in de materialeneconomie. Biologische afvalverwerking mag daar derhalve niet onder vallen.
- Recycling van hoge kwaliteit: dit houdt in dat de gerecyclede materialen, op basis van hun behouden technische eigenschappen, kwalitatief gelijkwaardig of beter zijn dan het oorspronkelijke materiaal en kunnen worden gebruikt als een vervanging voor primaire grondstoffen voor verpakking of soortgelijke toepassingen. Het gerecyclede materiaal kan meerdere keren worden gerecycled. Het is hierbij cruciaal dat de inzameling van het verpakkingsafval naar behoren is gesorteerd om de productie van grondstoffen op basis van recycling van hoge kwaliteit mogelijk te maken.
Het ontwerpen van recyclebare verpakkingen voor materiaalrecycling is van belang om te voldoen aan de doelstelling die is vastgelegd in het actieplan voor de circulaire economie. Die doelstelling is dat alle verpakkingen uiterlijk in 2030 op economisch haalbare wijze recyclebaar moeten zijn. Wanneer ze afval worden, moeten ze afzonderlijk kunnen worden ingezameld en gesorteerd in specifieke afvalstromen en op grote schaal worden gerecycled. Het proces van inzamelen en sorteren mag daarbij de recyclebaarheid van andere afvalstromen niet in de weg staan.
De Verordening zal impact hebben op de gehele keten waar men met verpakkingen en verpakkingsafval te maken heeft, van de industrie tot en met de consumentenmarkt.
Bronnen:
New rules for more sustainable and competitive packaging economy – European Commission