Jaarlijks overlijden in Nederland naar schatting ongeveer 3.000 mensen door blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk. Daarnaast komt 1 op de 6 werknemers tijdens het werk in aanraking met gevaarlijke stoffen. Dat zijn ruim 1 miljoen Nederlanders.
Deze cijfers komen uit onderzoek van het RIVM en worden bevestigd in recente antwoorden van minister Aartsen van Werk en Participatie op Kamervragen over het bericht ‘Sluipmoordenaar op de werkvloer: 3.000 doden per jaar door schadelijke stoffen’.
De cijfers onderstrepen dat blootstelling aan gevaarlijke stoffen nog steeds een groot arbeidsrisico vormt en dat blijvende aandacht voor preventie noodzakelijk is.
Blootstelling vaak pas jaren later zichtbaar
Een belangrijke uitdaging is dat de gevolgen van blootstelling vaak pas jaren later zichtbaar worden. Volgens de minister is ongeveer 80% van de sterfgevallen door blootstelling aan gevaarlijke stoffen gepensioneerd. Daardoor worden risico’s op de werkvloer soms onderschat.
De monitor Arbo in Bedrijf 2022–2023 laat zien dat bedrijven het risico van gevaarlijke stoffen relatief vaak onvoldoende beheersen. Bij 46% van de bedrijven met blootstellingsrisico’s worden geen of onvoldoende maatregelen genomen om deze risico’s te beperken.
Werkgevers verantwoordelijk voor beoordeling van blootstelling
Werkgevers zijn volgens de Arbowet verplicht om de aard, mate en duur van blootstelling aan gevaarlijke stoffen te beoordelen. Dit maakt onderdeel uit van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
Een beoordeling kan plaatsvinden via:
- metingen door een deskundige
- modelberekeningen
- een onderbouwde schatting van de blootstelling
De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of deze beoordelingen worden uitgevoerd en of passende maatregelen worden genomen. Er is echter geen landelijk overzicht van hoe vaak bedrijven daadwerkelijk blootstellingsmetingen uitvoeren.
Kleine bedrijven lopen extra risico
Uit aanvullende analyses van de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt dat vooral kleinere bedrijven minder vaak aan arboverplichtingen voldoen. Bij ongeveer één op de drie kleinere bedrijven komt blootstelling aan gevaarlijke stoffen voor. In bijna de helft van deze gevallen worden de risico’s onvoldoende beheerst.
Preventie blijft centraal staan
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zet in op verdere versterking van preventie. Onderdeel daarvan is de Arbovisie 2040, waarin de ambitie is vastgelegd om uiteindelijk te komen tot ‘zero death’: nul doden door werk.
Daarnaast worden werkgevers ondersteund met hulpmiddelen en kennis, zoals:
- de module gevaarlijke stoffen in de Route naar RI&E
- de Toolbox Gezond werken met stoffen via het Arboportaal
- het expertisecentrum Lexces voor stoffengerelateerde beroepsziekten
Blijvende aandacht voor blootstelling
De cijfers laten zien dat blootstelling aan gevaarlijke stoffen vaak minder zichtbaar is dan andere arbeidsrisico’s, maar wel grote gevolgen kan hebben. Voor organisaties betekent dit dat aandacht voor inventarisatie, blootstellingsbeoordeling en passende beheersmaatregelen essentieel blijft om gezondheidsrisico’s voor werknemers te beperken.
Bron: https://open.overheid.nl/documenten/f6e2e764-7f70-49a1-a63c-a66d65dd0c42/file
Werk jij met gevaarlijke stoffen?
Blootstelling is vaak minder zichtbaar dan andere risico’s, maar de gevolgen kunnen groot zijn. Organisaties hebben daarom goed inzicht nodig in stoffen, risico’s en maatregelen.
Met Toxic breng je gevaarlijke stoffen binnen je organisatie in kaart. Je beoordeelt risico’s, legt maatregelen vast en houdt overzicht over blootstelling en wetgeving.
→ Ontdek hoe Toxic helpt bij chemische veiligheid, vraag een gratis demo aan
