Bedrijven die gebruikmaken van de meest gevaarlijke, bijvoorbeeld kankerverwekkende stoffen, houden zich op grote schaal niet aan de Arbowet, meldt BNN VARA en Zembla. Deze wet eist van bedrijven om bij te houden welke van deze gevaarlijke stoffen hun werknemers tegenkomen en in welke mate. Deze informatie zou tot 40 jaar na de laatste blootstelling moeten worden bewaard. Het blijkt echter dat bedrijven op dit punt de bal misslaan. Elodie Oosterhof, Projectleider Gevaarlijke Stoffen bij de Arbeidsinspectie, benadrukt het zorgwekkende gebrek aan data registratie. “De meeste werkgevers hebben hun blootstelling aan gevaarlijke stoffen verre van voldoende onder controle. Ze onderkennen simpelweg de risico’s niet.”
Alarmerende statistieken
Ieder jaar sterven er in Nederland rond de drieduizend mensen door ziekten veroorzaakt door blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk. Verder wordt een schrikbarend aantal van 14.000 mensen jaarlijks ziek. Ongeveer een miljoen Nederlanders komen op hun werkplek in aanraking met potentieel gevaarlijke stoffen.
Bewijsvoering voor werknemers is beperkt
In de praktijk komt het zeer zelden voor dat bedrijven het wettelijk verplichte blootstellingsregister bijhouden. Dit register is cruciaal voor de beoordeling of mensen ziek zijn geworden door hun werk en mogelijk recht hebben op compensatie en erkenning. Advocaat Daphne van Doorn, gespecialiseerd in beroepsziekten, wijst op de ernst van de situatie. “Als je niet meet en beoordeelt, heb je geen weet van de omstandigheden waar je werknemers aan blootstelt en of ze veilig werken. Worden ze dan ziek door hun werk, dan hebben werknemers geen bewijs dat hun ziekte is veroorzaakt door het werk.”
Het probleem: gebrek aan kennis en zichtbaarheid
Volgens de Arbeidsinspectie ligt het probleem vooral bij het gebrek aan kennis bij bedrijven over hoe om te gaan met gevaarlijke stoffen. Bovendien wordt de ernst van de situatie vaak pas zichtbaar op de lange termijn. “Mensen worden wellicht pas ziek na twintig, dertig of veertig jaar. Van die drieduizend doden op jaarbasis, overlijdt 80 procent na pensionering,” merkt Oosterhof op. De vakbond FNV wijst op het kernprobleem van een gebrek aan handhaving door de Arbeidsinspectie. “We zien de afgelopen decennia een sterke bezuiniging op de Arbeidsinspectie. Hierdoor vinden er nauwelijks controles plaats,” benadrukt Van Doorn.
Oproep tot regel versoepeling
Ondanks de zorgen van de Arbeidsinspectie, heeft de Tweede Kamer recent een motie aangenomen om de regels rond gevaarlijke stoffen te versoepelen. De beoogde versoepeling van de regels baart de werknemers echter zorgen. Zij vrezen dat het probleem van blootstelling aan schadelijke stoffen alleen maar minder zichtbaar wordt.
De actualiteitenrubriek Zembla van BNN VARA heeft onlangs verschillende cases belicht waarin werknemers mogelijk zijn blootgesteld aan gevaarlijke stoffen zonder voldoende bescherming of vergoeding. Deze aflevering heeft de discussie omtrent de veiligheidsmaatregelen tegen gevaarlijke stoffen op de werkvloer scherp op de kaart gezet.
FNV-advocaat Daphne van Doorn benadrukt in een artikel op BNN Vara breed gevoelde frustratie: “Terwijl aan de ene kant duidelijk is dat bedrijven hun verplichtingen niet nakomen, wil je de regels aan de andere kant nog meer versoepelen. Dit maakt blootstelling aan schadelijke stoffen nog moeilijker traceerbaar. Dat is iets waar ik niets van begrijp.”
