corus

Waardevolle lessen uit onderzoek blootstelling aan omwonenden

Industriële bedrijven spelen een belangrijke rol in zowel lokale als mondiale economieën, maar hun productieactiviteiten gaan vaak gepaard met de uitstoot van schadelijke stoffen. Deze emissies dragen bij aan de totale concentratie van schadelijke stoffen waaraan omwonenden worden blootgesteld, wat zorgen kan baren voor hun gezondheid. Ook in Nederland heeft deze bezorgdheid geleid tot maatschappelijke onrust, en in 2021 heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid een diepgaand onderzoek gestart naar de bescherming van omwonenden tegen de langdurige blootstelling aan industriële emissies.

Onderzoek

Het onderzoek richtte zich op drie specifieke casussen: Tata Steel in IJmuiden, Chemours in Dordrecht en APN in Nijmegen. Deze casussen illustreren verschillende uitdagingen op het gebied van emissiecontrole en gezondheidsbescherming. Tijdens het onderzoek stond de volgende hoofdvraag centraal: Hoe worden omwonenden beschermd tegen nadelige gezondheidseffecten door langdurige en/of veelvuldige blootstelling aan industriële emissies, en zijn in de bescherming verbeteringen mogelijk?

Controle en vergunningverlening

Het blijkt dat alleen de bedrijven zelf directe controle hebben over hun emissies, waarvoor ze vergunningen moeten verkrijgen van de omgevingsdiensten, meestal op gemeentelijk of provinciaal niveau. Deze vergunningen vereisen naleving van Europese richtlijnen voor emissiereductie, maar ze garanderen niet altijd dat de concentraties van schadelijke stoffen in de omgeving onder veilige limieten blijven voor de gezondheid van omwonenden.

De omgevingsdiensten voeren vergunningverlening, toezicht en handhaving uit, maar het blijkt dat de praktische uitvoering hiervan varieert. In sommige gevallen lag de nadruk vooral op procedurele aspecten, terwijl de bescherming van de gezondheid van omwonenden niet altijd voldoende werd gewaarborgd.

Praktijk

In de casus van Tata Steel werd aanvankelijk weinig aandacht besteed aan signalen van omwonenden over mogelijke gezondheidsrisico’s. Het bedrijf en de omgevingsdienst waren vooral gericht op het procedureel juist uitvoeren van vergunningen, zonder voldoende aandacht voor de daadwerkelijke gezondheidsbescherming van omwonenden.

Bij Chemours in Dordrecht bleken historische emissies nog steeds gezondheidsrisico’s te veroorzaken, met name door persistente stoffen zoals PFOA (Pentadecafluoroctaanzuur). Het gebrek aan bewustzijn over deze risico’s en de focus op actuele emissies leidden tot vertraagde reacties op de gezondheidszorgen van omwonenden.

In Nijmegen ontbrak het de gemeente aan zicht op de emissies van APN en andere bedrijven op het industrieterrein, wat werd veroorzaakt door een gebrek aan effectieve aansturing van de omgevingsdienst. Dit resulteerde in een gebrek aan adequate bescherming van omwonenden tegen schadelijke emissies.

Aanbevelingen en verbeteringen

Het onderzoek benadrukte de noodzaak van regelmatige herbeoordeling van gezondheidsrisico’s en betere afstemming tussen bedrijven en overheden. De bevindingen van de Onderzoeksraad tonen aan dat de bescherming van omwonenden tegen industriële emissies niet vanzelfsprekend is en benadrukken de urgentie van verbeteringen in het huidige systeem van emissieregulering en handhaving.

De Ondezoeksraad heeft op basis van haar onderzoek een aantal aanbevelingen opgesteld, het is van belang dat zowel bedrijven als overheden blijven investeren in onderzoek naar de gezondheidseffecten van industriële emissies en dat er effectieve maatregelen worden genomen om de gezondheid van omwonenden te waarborgen. Dit vereist een proactieve benadering van emissiecontrole, continue monitoring van gezondheidsrisico’s en een transparante communicatie met de gemeenschap. Alleen zo kan worden gegarandeerd dat industriële activiteiten niet ten koste gaan van de gezondheid en het welzijn van omwonenden.

Deel op social media:

Risicovolle stoffen in het MKB, een veilige weg naar beheer

Risicovolle stoffen in MKB, een veilige weg naar beheer

Misschien ook interessant voor jou.

Blijf als veiligheidsprofessional op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.