PFAS-vervuiling brengt niet alleen risico’s voor gezondheid en milieu met zich mee, maar ook enorme maatschappelijke kosten. Volgens een nieuwe Europese studie kunnen de kosten van PFAS-vervuiling in Europa oplopen tot ongeveer €440 miljard tussen nu en 2050 als de huidige uitstootniveaus blijven bestaan.
De studie, gepubliceerd door de Europese Commissie, laat zien dat PFAS-vervuiling zich vertaalt in kosten voor gezondheidszorg, sanering van vervuilde grond en water, en schade aan ecosystemen.
Kosten van PFAS lopen snel op
De berekeningen zijn gebaseerd op de huidige kennis over een beperkt aantal PFAS-stoffen die al gereguleerd zijn. Omdat er duizenden PFAS-varianten bestaan, wordt de werkelijke maatschappelijke schade waarschijnlijk nog hoger ingeschat.
De studie laat ook zien dat vroegtijdig ingrijpen aanzienlijk goedkoper is dan saneren achteraf:
- Als PFAS-emissies bij de bron vóór 2040 worden teruggebracht, kan ongeveer €110 miljard aan kosten worden bespaard.
- Alleen het behandelen van vervuild drinkwater zou op termijn meer dan €1 biljoen kunnen kosten.
PFAS staan bekend als ‘forever chemicals’ omdat ze nauwelijks afbreken en zich langdurig in het milieu en in het menselijk lichaam kunnen ophopen.
Kwetsbare groepen
De studie wijst ook op groepen die extra kwetsbaar zijn voor PFAS-blootstelling. Dat zijn onder andere:
- pasgeborenen en kinderen
- mensen die wonen nabij vervuilde locaties
- werknemers die werken op locaties waar PFAS aanwezig zijn
Vooral voor werknemers kan blootstelling plaatsvinden via industriële processen, onderhoudswerkzaamheden of contact met PFAS-houdende materialen.
Europese regelgeving rond PFAS breidt verder uit
De Europese Unie heeft de afgelopen jaren al verschillende maatregelen genomen om PFAS-risico’s te beperken.
Onder meer deze stoffen zijn inmiddels verboden:
- PFOS
- PFOA
- PFHxS
- lange keten PFCA’s
In 2024 werd ook het gebruik van PFHxA in onder meer consumentenproducten, textiel, verpakkingen en cosmetica verboden. Daarnaast heeft de EU in 2025 een gefaseerd verbod op PFAS in blusschuimen ingevoerd, een belangrijke bron van PFAS-emissies.
Nieuwe stappen in voorbereiding
Momenteel beoordeelt het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) een voorstel voor een brede beperking van PFAS-stoffen. De beoordeling wordt naar verwachting eind 2026 afgerond. Daarnaast moeten EU-lidstaten inmiddels PFAS-concentraties in drinkwater monitoren onder de vernieuwde Drinking Water Directive.
Toenemende aandacht voor PFAS in bedrijven
De nieuwe studie onderstreept dat PFAS niet alleen een milieuvraagstuk zijn, maar ook een arbeidsveiligheids- en beheersvraagstuk voor organisaties.
Voor bedrijven betekent dit dat inzicht nodig is in:
- waar PFAS-houdende stoffen of materialen worden gebruikt
- mogelijke blootstelling van werknemers
- alternatieven en beheersmaatregelen
De verwachting is dat PFAS-regelgeving de komende jaren verder wordt aangescherpt, waardoor bedrijven steeds vaker met dit onderwerp te maken krijgen.
