Voor het uitvoeren van haar taken heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie een goed beeld nodig van ontwikkelingen en risico’s op de domeinen waarop zij toezicht houdt. Daarom voert de Arbeidsinspectie verschillende monitorprojecten uit, waaronder de monitor Arbo in Bedrijf (AiB) die afgelopen week verscheen.
Bedrijfsbezoek arbeidsinspecteurs
De werkgever moet zorgen voor goede, gezonde en veilige arbeidsomstandigheden voor medewerkers. Deze zorgplicht van de werkgever is uitgewerkt in verschillende systeembepalingen in de Arbowet. Voor deze monitor onderzoeken arbeidsinspecteurs tijdens bedrijfsbezoeken het arbobeleid en de arbeidsomstandigheden. Bij de systeembepalingen gaat het om bijvoorbeeld de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E), het plan van aanpak en het contract met een arbodienstverlener. Tijdens het bedrijfsbezoek onderzoekt een inspecteur of er mogelijke bedrijfsrisico’s aanwezig zijn en hoeveel werknemers worden blootgesteld aan het risico en welke maatregelen de werkgever heeft genomen.
De belangrijkste bevindingen in de monitor zijn:
- Er is een toename van het aantal bedrijven dat een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) heeft. 88% van de werknemers werkt bij een bedrijf dat een RI&E heeft. Een derde van de RI&E’s scoort onvoldoende op kwaliteit.
- Bedrijven met een kwalitatief goede RI&E doen het beter als het gaat om gezond en veilig werken in de praktijk.
- Er is een afname van het aantal bedrijven dat voorlichting en onderricht geeft over gezond en veilig werk en hier ook toezicht op houdt. Zo geeft 28% van de bedrijven waar met gevaarlijke stoffen gewerkt wordt, geen voorlichting en onderricht en houdt geen toezicht.
- De risico’s van gevaarlijke stoffen, aanrijdgevaar, trillingen en ATEX (gas- en stofontploffingsgevaar) worden relatief minder vaak adequaat beheerst, wat wil zeggen dat de werkgever geen of onvoldoende maatregelen treft om het risico tegen te gaan.
- Bij ongeveer 80% van de bedrijven zijn de algehele arbeidsomstandigheden voldoende of goed. Gebrek aan kennis van wet- en regelgeving is het voornaamste motief van niet-naleving.
Meest voorkomende arbeidsrisico’s
In 2022-2023 zijn de meest voorkomende arbeidsrisico’s in Nederland beeldschermwerk (aanwezig bij 45% van de bedrijven), machine-onveiligheid (39%), dynamische overbelasting (34%), gevaarlijke stoffen (33%) en ongunstige of statische lichaamshouding (33%).
Het risico werken met gevaarlijke stoffen wordt door bedrijven het minst vaak adequaat beheerst; 46% van de bedrijven met gevaarlijke stoffen neemt geen of onvoldoende maatregelen om het risico tegen te gaan. Tegelijkertijd is werken met gevaarlijke stoffen een van de meest voorkomende risico’s binnen bedrijven.
In de bedrijven waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen is te zien dat vaak gewerkt wordt met vluchtige organische stoffen (31%). Het gaat daarbij bijvoorbeeld om dampen van verf, lijm, drukinkt of schoonmaakmiddelen. Daarnaast wordt er vaak gewerkt in een omgeving met dieselmotoremissie (20%) en lasrook (18%). Het percentage blootstelling aan ‘andere gevaarlijke stoffen’ is 45%. De open antwoorden van inspecteurs laten zien dat het hier meestal gaat om (industriële of professionele) schoonmaakmiddelen of meelstof. Milde en agressieve schoonmaakmiddelen, en meelstof, worden voor Arbo in Bedrijf 2024-2025 specifieker uitgevraagd. Er is geen informatie over de beheersing van blootstelling aan specifieke gevaarlijke stoffen.
Voor meer informatie over de monitor Arbo in Bedrijf 2022–2023, zie Arbo in bedrijf 2022-2023 | Rapport | Nederlandse Arbeidsinspectie
Download nu de whitepaper: Een inspectie gevaarlijkse stoffen, wat nu?
In deze whitepaper krijg je een volledig overzicht van wat je kunt verwachten tijdens een inspectie door de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) met betrekking tot gevaarlijke stoffen. We bespreken de cruciale stappen die jouw organisatie moet nemen om aan de wettelijke eisen te voldoen, zoals het opstellen van een Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) en het implementeren van een stoffenregister. Daarnaast krijg je waardevolle tips over het omgaan met gevaarlijke stoffen, inclusief CMR-stoffen en diisocyanaten, en hoe je overtredingen kunt voorkomen of snel kunt verhelpen.
