Elk jaar werken zo’n 360.000 Nederlanders regelmatig met hout. Bijvoorbeeld in de bouw, de bosbouw of de houtverwerkende industrie. Bij het zagen, schuren en frezen van hout komt stof vrij dat ernstige gezondheidsschade kan veroorzaken. De Gezondheidsraad heeft nu concrete advieswaarden vastgesteld om werkenden beter te beschermen.
Verband met kanker en luchtwegklachten
De commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen van de Gezondheidsraad heeft samen met de NEG onderzocht wat blootstelling aan houtstof met het lichaam doet. Blootstelling aan houtstof wordt in verband gebracht met (neus)kanker en luchtwegirritaties. Het kan leiden tot keelpijn, hoesten en niezen. Houtstof kan ook een rol spelen bij het ontwikkelen van astma en het kan DNA beschadigen, zowel direct als indirect. Vooral voor het optreden van luchtwegirritaties en neuskanker bestaat sterk bewijs.
Arboregeling geldt ook voor stof zonder eigenaar
Houtstof is een zogenaamde stof zonder eigenaar: een stof die ontstaat tijdens een proces, zoals lassen, slijpen, zagen of bakken. Stoffen zonder eigenaar hebben geen leverancier, geen etiket en geen veiligheidsinformatieblad. Mede daardoor krijgen ze vaak minder aandacht.
Verschillende stoffen zonder eigenaar, waaronder hardhoutstof, staan op de SZW-lijst van kankerverwekkende stoffen en processen. Voor het werken met deze stoffen geldt de arboregeling. Bedrijven moeten:
- werken volgens de arbeidshygiënische strategie;
- rekening houden met aard, mate en duur van blootstelling;
- de blootstelling via maatregelen voorkomen of beperken.
Twee concrete advieswaarden
Op basis van neuskanker stelt de Gezondheidsraad twee advieswaarden voor, berekend over een werkend leven van 40 jaar:
- Streefrisico: 0,1 mg/m³ (inhaleerbare houtstofdeeltjes per kubieke meter lucht, tijdgewogen gemiddelde over een 8-urige werkdag)
- Verbodsrisico: 2,9 mg/m³
De advieswaarden gelden voor houtstof in het algemeen, dus voor zowel hardhoutstof als zachthoutstof. Dat hangt samen met de praktijk; mensen worden vaak blootgesteld aan beide soorten door elkaar. De huidige meetmethoden maken ook geen onderscheid. Bovendien verdenkt de Gezondheidsraad ook zachthoutstof van kankerverwekkende eigenschappen, hoewel op dit moment alleen hardhoutstof officieel als kankerverwekkend is geclassificeerd.
Van advieswaarde naar wettelijke grenswaarde
De advieswaarden van de Gezondheidsraad vormen de basis voor wettelijke grenswaarden. Het is aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om die grenswaarden formeel vast te stellen. Daarvoor adviseert de SER-subcommissie Grenswaarden Stoffen op de Werkplek (SER-GSW) de minister over de praktische haalbaarheid.
