UF-schuim (ureumformaldehydeschuim) is de laatste tijd veel in het nieuws. Het wordt gebruikt als isolatiemateriaal in spouwmuren, door het in vloeibare vorm in de muur te spuiten en het te laten uitharden. Tijdens het aanbrengen en uitharden komt formaldehydegas vrij. Het inademen daarvan kan leiden tot gezondheidsklachten. Ook van het verwijderen van oud UF-schuim kunnen mensen klachten krijgen. De FNV pleit daarom voor een verbod op het gebruik van het schuim.
Formaldehyde zit in kleine hoeveelheden in voedsel en in het lichaam. Het kan ook ontstaan bij vuur, bijvoorbeeld bij het branden van kaarsen of een open haard. Daarnaast kan het voorkomen in verschillende soorten producten, zoals in lijmen voor houtvezelplaten. Die platen worden andere gebruikt voor laminaat, meubels en houten speelgoed. Ook in onderdelen van voertuigen en in de textielindustrie wordt wel formaldehyde gebruikt. En in isolatiemateriaal, bijvoorbeeld van koelkasten en vriezers.
Hoge concentratie formaldehyde in geïsoleerde huizen
Naar de effecten van formaldehyde in UF-schuim is onderzoek gedaan door de Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving (AWGL). Daaruit komt de conclusie dat er veel onduidelijk is over de gezondheidseffecten van de toepassing van UF-schuim. In sommige woningen werden na isolatie met UF-schuim hoge concentraties formaldehyde gevonden, wat tot gezondheidsklachten van bewoners leidde. Maar de oorzaken hiervan zijn onduidelijk, net als de omvang van het probleem. De AWGL en de GGD raden het gebruik van UF-schuim op basis hiervan vooralsnog af. In reactie daarop is er nu ook geen subsidie voor isolatie met UF-schuim beschikbaar.
Klachten bij het werken met UF-schuim
Het onderzoek van de AWGL is met name gericht op bewoners van met UF-schuim geïsoleerde huizen. Maar ook mensen die werken met UF-schuim hebben te maken met een hoge blootstelling aan formaldehyde. Dat kan effect hebben op hun gezondheid.
Korte blootstelling aan formaldehyde bij isolatiewerkzaamheden kan klachten geven aan de ogen, neus en keel. Werknemers krijgen bijvoorbeeld last van prikkende of brandende ogen. Bij een hoge blootstelling kunnen de klachten verergeren. Dat uit zich bijvoorbeeld in tranende ogen, misselijkheid of benauwdheid. Meestal treden de klachten snel na contact met het gas op. Door contact met het UF-schuim kan ook contacteczeem ontstaan.
Door het RIVM is formaldehyde opgenomen in de lijst met Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en in bijlage VI van de CLP-verordening is formaldehyde als CMR-stof opgenomen. Werknemers die lang met formaldehyde werken, hebben een grotere kans op kanker in de (neus)keelholte.
Meldpunt FNV
Voor het werken met formaldehyde zijn grenswaarden opgesteld om werknemers te beschermen. De FNV vindt echter dat het werken met formaldehyde moet worden verboden. Omdat er minder schadelijke alternatieven zijn voor het isoleren van spouwmuren is dat ook mogelijk. De organisatie roept werknemers die met UF-schuim werken of hebben gewerkt op om zich te melden bij het FNV-meldpunt.
De FNV wijst er ook op dat werknemers het recht hebben om informatie over de verplichte risico-inventarisatie en –evaluatie, die de werkgever moet opstellen, in te zien. Werknemers die zich zorgen maken over het werken met deze stof, hebben ook recht op een (vertrouwelijk) gesprek met de bedrijfsarts hierover. Bovendien mogen ze hun werk onderbreken als ze vermoeden dat het ernstige gevaren voor hun gezondheid oplevert. Ze kunnen dit dan melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie, eventueel met hulp van het Meldpunt van de FNV.
