BRZO bedrijven

Ervaring leert: analyse van incidenten met gevaarlijke stoffen bij BRZO bedrijven gepubliceerd

Helaas gebeuren er jaarlijks nog altijd veel te veel arbeidsongevallen met chemische producten. Dit moet natuurlijk ten alle tijden voorkomen worden. Daarvoor is het noodzakelijk dat wij leren van deze ongevallen. Vaak is er namelijk een trend te ontdekken in de oorzaak van deze ongevallen. 

Daarom analyseert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) jaarlijks de aard, omvang en oorzaak van ongevallen bij bedrijven die werken met grote hoeveelheden chemische producten. De zogehete “Besluit risico’s zware ongevallen” (BRZO) bedrijven. 

Ook als jouw bedrijf niet onder de BRZO valt, dan nog kun je iets leren uit de analyse van de ongevallen bij deze bedrijven. Daarom beschrijven wij hier in het kort de belangrijkste conclusies uit het onderzoek. Wil je het volledige onderzoek lezen? Klik dan hier

Geanalyseerde incidenten 

Het RIVM heeft een steekproef genomen van 15 van de 24 incidenten waarvan de Nederlandse Arbeidsinspectie tussen 2019 en 2021 het onderzoek heeft afgerond. 

De bedrijven zijn actief in de volgende branches:  

  • Vervaardiging van cokesovenproducten en aardolieverwerking (SBI 19) 1 
  • Vervaardiging van chemische producten (SBI 20) 7 
  • Vervaardiging van metalen in primaire vorm (SBI 24) 1 
  • Groothandel en handelsbemiddeling (niet in auto’s en motorfietsen) (SBI 46) 4 
  • Opslag en dienstverlening voor vervoer (SBI 52) 1 
  • Architecten, ingenieurs en technisch ontwerp en advies; keuring en controle (SBI 71) 

Incidenten 

Bij 14 van de 15 ongevallen kwamen gevaarlijke stoffen vrij. 
Deze stoffen waren van de volgende GHS-klasses: 

Gevolgen 

Op dit moment is er vermoedelijk 1 iemand met blijvend letsel door het ongeval. Diegene heeft een chemische verbranding van de huid opgelopen. 21 personen hebben tijdelijk letsel opgelopen in de vorm van irritaties, ademhalingsproblemen en brandwonden. 

Oorzaken 

De meest voorkomende directe oorzaak van de ongevallen is wederom fouten in menselijk handelen. Dit is een trend die de afgelopen jaren zichtbaar is in de ongevalsanalyses van het RIVM. Dit benadrukt dus wederom het belang van goede voorlichting, heldere veiligheidsprotocollen en bewustwording van de risico’s. Ook blijkt het nodig om regelmatig te controleren of de instructies helder zijn, deze te oefenen en op de naleving hiervan toe te zien. 

Een tweede veel voorkomende oorzaak is materiaalverzwakking door corrosie, slijtage en vermoeiing. Regelmatige controles van de installaties waarmee wordt gewerkt, blijkt dus van groot belang. 

Preventie 

Bij 8 ongevallen waren de omstandigheden voor het werkproces niet onder controle. Denk hierbij aan druk, temperatuur of chemische reacties. Regelmatige controles van het werkproces en de omstandigheden waarin men werkt zijn dus noodzakelijk. Ook voorlichting over het belang van goede werkomstandigheden bij bepaalde processen blijkt nodig. 

Bij 6 ongevallen is het werkproces niet veilig opgestart. Hier is dus wederom sprake van foutief menselijk handelen, wat voorkomen kan worden door heldere werkinstructies. 

Maatregelen 

De gevolgen werden bij 7 ongevallen beperkt door één of meer maatregelen. Hoewel preventie natuurlijk altijd de voorkeur heeft, blijkt wel weer dat goede noodplannen zeker kunnen helpen om de gevolgen van een ongeval te beperken. 

Bij 6 ongevallen waren de nodige persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) echter niet aangeboden, niet goed gebruikt of niet geïnspecteerd. Dit is precies de reden dat PBM’s pas als laatste optie voor beschermingsmaatregelen wordt genoemd in de arbeidsghygiënische strategie. Het is bekend dat PBM’s vaak onjuist gebruikt worden en/of niet goed opgeborgen worden waardoor ze niet direct beschikbaar zijn bij een ongeval. Ook het onderhoud van PBM’s is vaak onvoldoende. Wat begrijpelijk is, want het is een tijdrovende en kostbare klus, maar een slecht onderhouden PBM geeft een groot risico op de werkvloer. Zeker wanneer bij ongevallen de blootstelling hoger is dan in het standaard werkproces. 

Lessons learned 

Zoals al gezegd zijn dit analyses van incidenten bij BRZO bedrijven. Dit is maar een kleine groep bedrijven in Nederland. Maar de lessen die we uit deze analyse kunnen leren, zijn van toepassing voor alle organisaties in Nederland die werken met chemische producten. 

Dus, tot slot van dit artikel, de belangrijkste lessen van deze analyse op een rij: 

  • Geef goede voorlichting, heldere veiligheidsprotocollen en borg de bewustwording van de risico’s van chemische producten. 
  • Controleer of de instructies helder zijn, oefen deze en zie toe op de naleving hiervan. 
  • Controleer regelmatig de installaties waarmee wordt gewerkt. 
  • Controleer regelmatig het werkproces en de omstandigheden waarin men werkt. 
  • Geef ook goede voorlichting over het belang van de juiste werkomstandigheden. 
  • Zorg voor heldere noodplannen en oefen deze. Hoewel preventie natuurlijk altijd de voorkeur heeft. 
  • Volg bij de keuze voor maatregelen altijd de arbiedshygiënische strategie want de inzet van PBM’s is de minst effectieve beschermingsmaatregel. 

Zet de nodige stappen voor een veilige werkomgeving met chemische producten 

Wil je weten of jouw veiligheidsbeleid voldoet aan alle richtlijnen om zo ongevallen te voorkomen? Vul dan onze risico scan in en ontvang een persoonlijk rapport met jouw antwoorden, informatie over de wetgeving en praktische tips. Klik hier en vul ‘m nu in! 

Bron: RIVM

Deel op social media:

Risicovolle stoffen in het MKB, een veilige weg naar beheer

Risicovolle stoffen in MKB, een veilige weg naar beheer

Misschien ook interessant voor jou.

Blijf als veiligheidsprofessional op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.