Gevaarlijke stoffen waaraan werknemers kunnen worden blootgesteld, vormen een aanzienlijk risico op de werkvloer. Jaarlijks sterven ongeveer 4.100 mensen door beroepsziekten. Bijna 3.000 van hen sterven door blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Jaarlijks worden meer dan 14.000 beroepsziekten door stoffen vastgesteld.
Reden genoeg voor de Arbeidsinspectie om werkgevers met gevaarlijke stoffen aan te zetten om hun verantwoordelijkheid te nemen en ervoor te zorgen dat hun werknemers beschermd zijn tegen de blootstellingsrisico’s. Dat is gebeurd door (handhavende) inspecties, herinspecties en communicatie. In het rapport ‘Toezicht op het werken met gevaarlijke stoffen 2020-2023’ blikt de Arbeidsinspectie op hoofdlijnen terug.
CMR-stoffen
Het programma heeft zich vooral gericht op de meest risicovolle stoffen: de kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen, de CMR-stoffen. Dat geldt ook voor de stoffen die ontstaan tijdens werkprocessen, zoals chroom- en dieselmotoremissie, de zogenoemde ‘stoffen zonder eigenaar’. Zo heeft de Arbeidsinspectie in 2023/2024 een pilotproject Blootstelling lasrook, houtstof en meelstof uitgevoerd. Blootstelling aan deze stoffen veroorzaakt een hoge ziektelast. De stoffen staan in de Risico top 12 van gevaarlijke stoffen. Er komen regelmatig meldingen binnen over blootstelling aan deze stoffen. Naast deze CMR-stoffen besteedt het programma ook aandacht aan stoffen waarvoor mensen na blootstelling overgevoelig kunnen zijn, de ‘sensibiliserende’ (S) stoffen
Er is meer aandacht en veel verbetering nodig
De conclusie van de Arbeidsinspectie in het deelrapport ‘Blootstelling aan gevaarlijke stoffen’: er is meer aandacht en veel verbetering nodig om schadelijke blootstelling van hun werknemers aan gevaarlijke CMRS-stoffen terug te dringen.
Onvoldoende oog voor algemene preventieve maatregelen
Volgens de Arbeidsinspectie hebben werkgevers onvoldoende oog voor algemene preventieve maatregelen. Ook hebben zij onvoldoende kennis van de gevaarlijke stoffen die ze gebruiken en de bijbehorende gezondheidsrisico’s, ook op de lange termijn, en wordt het vervangen van gevaarlijke stoffen minder vaak overwogen dan mogelijk is. Een andere conclusie is dat het nemen van maatregelen in overeenstemming met de arbeidshygiënische strategie nog niet standaard wordt toegepast. Zo wordt er nog overmatig gebruikgemaakt van persoonlijke beschermingsmiddelen in plaats van het nemen van technische maatregelen.
De verbetermogelijkheden die de Arbeidsinspectie aangeeft, zijn: breng risico’s in kaart, investeer in verbetering van de arbeidsomstandigheden, investeer in de veiligheidscultuur en praat met elkaar over gezond en veilig werken. En: investeer in kennis over gevaren, risico’s en effectieve maatregelen.
